Bahçede uğur böceklerinin bolca bulunduğu yerde bu şekilde hareketsiz duran bir şey gördüm. Internetteki resimlere bakılırsa uğur böceği kozası olabilir. Hangi türe ait olabileceğini ve bu şekilde ne kadar kalacağını bilmiyorum. Hafta içi çalıştığımdan her gün kontrol edemeyeceğim ne yazık ki ama 1 Mayıs tatil, belki o zamana kadar böyle durur.
Dün doğal parkta yine yırtıcı kuşlar gösterisindeydim. Bu sefer şahinlerin nasıl çalıştırıldığını kaydettim.
Bu eğitimlerde şahinler hem fiziksel olarak dayanıklılık kazanıyor hem de taktikler geliştiriyor (Örneğin güneşi arkasına alıp saldırmak gibi). Buradaki eğitimlerde şahin çok yüksekten dalışa geçmiyor ama doğal hayatta avlanan şahinler bu sayede saatte 350 km hızı geçebiliyorlarmış. Ayrıca şahinin uzun ve sivri kanatları kuşa ani manevra yetenekleri de kazandırıyor. Videoda şahinin temsili ava yaklaştığında bazen nasıl son anda o hızla yön değiştirebildiğini görüyoruz. Gösterinin sonunda avına isabet sağladığında şahin dönüyor ve avının üstüne konuyor. Avını hemen yemek yerine önce havayı ve etrafı kolluyor çünkü doğada bu tür avlar yalnız olmuyor. Etrafta şahin için tehlikeli olabilecek başka yırtıcı kuşlar da olabilir. Havada çok üstün olan şahin yerde bu avcılara karşı oldukça dezavantajlı bir durumda oluyor. Eğitimin son kısmını çekmeyi unutmuşum ama avı şahinden almak için eğitmenle şahin arasında bir pazarlık yapılıyor. Yani yakalanan av karşılığında eğitmen şahine başka bir yiyecek veriyor, şahin bunu beğenirse alıyor ve kendi avını eğitmene veriyor. Anladığım kadarıyla aynı pazarlık şahinle yapılan gerçek avlarda da yapılıyormuş.
Almanca'da ateşböceği adını taşıyan bu böcek adını kırmızı renginden alır ve normalde Mayıs'tan Temmuz'a kadar görülebilir. Erkeklerde duyargaçlar tarak şeklindeyken dişilerde testere gibdir. Bu böcekler genelde bitkilerin özsularıyla ya da polenlerle beslenirken larvaları ise daha çok diğer böceklerle ve larvalarıyla beslenir.
Bahçedeki sarımsakotlarındaki turuncu süslü yumurtalarını kontrol ettiğimde yumurtaların kaybolmuş olduğunu gördüm ama bunun yerine aşağıdaki tırtılla karşılaştım. Aynı tırtılı bahçedeki başka bir sarımsakotunda da gördüm. Sonra ormandaki diğer sarımsakotlarını kontrole gittim ama onlarda yumurtalar duruyordu. Henüz bu tırtılların kesin olarak hangi türe ait olduğunu bilmiyorum ama önümüzdeki haftalarda nelerle meşgul olacağımı biliyorum.
50-75 mm büyüklüğünde olup buralardaki en büyük kelebeklerden biridir. Sarı üzerine siyah desenlidir. Kanatların alt tarafında ortada mavi bir şerit ve iki adet kırmızı göz gibi leke bulunur.
Bu kelebeğin tırtıllarına havuç, rezene, dereotu gibi bitkilerde genelde tek olarak rastlanabilir. Kelebekler hava durumuna göre Nisan'dan Temmuz'a, Temmuz'dan Ağustos'a ve Eylül'de olmak üzere üç nesil halinde uçarlar.
Bugün sokakta gezerken komşunun bahçesinde mor bir çiçeğin üzerinde ilk kez bu kadar sakin duran bir bir örnek gördüm ve aşağıdaki fotoğrafları çektim.
Nisan sonundan Temmuz sonuna kadar uçan bu güveleri çiçekleri ziyaret ederken sık sık görebilirsiniz. Yumurtadan çıkan tırtıllar da Temmuz'dan Eylül'e kadar besin kaynakları olan bitkilerde görülebilir. Eylül'de tırtıllar yerde örülmüş kozalarına girer ve kışı bu şekilde geçirirler..
Haftasonu bahçede bidonun etrafındaki sarımsak otlarını kontrol ederken gözüm ısırganların üzerindeki bir böceğe takıldı. Türünü hiç bilmiyordum, bahçede daha önce gördüğümü de sanmıyordum.
Kahramanımız
Yaprak üstünde yaşadığından heralde ısırgan yapraklarıyla besleniyor diye düşündüm. Ateş böceği olabilir diye eve getirdim bir tanesini ama ne yaprak yedi ne de ışıldadı. Ertesi gün onu aldığım yere geri götürdüm. Sonra diğerlerini de gözlerken birinin küçük bir böcek yediğini gördüm. Bunun üzerine ısırganları biraz daha inceledim ve yaprakların altlarında bir sürü yaprak biti olduğunu gördüm. Demek bu yüzden burada kamp kurmuşlardı. Bu ısırganların çevresinde yaprak bitleri ve bu böceklerden sonra en çok gördüğüm canlı türü de uğur böcekleriydi.
Sonra bu böceği google görsellerde aradım ve bütün bilmeceler birden çözüldü. Bunlar uğur böceklerinin larvalarıymış ve gerçekten de çoğunlukla yaprak bitleriyle beslenirlermiş. Günde elliye yakın bit tüketirlermiş. Çevrede gördüğüm birkaç çeşit uğur böceğinin de fotoğraflarını çekebildim.
Coccinella septempunctata
Propylea quatuordecimpunctata
Psyllobora vigintiduopunctata,
Uğur böcekleri genelde küçük böcek türleriyle beslenir. Bazen bitkisel besinlere dönüş yaptıkları da görülür. Uğur böcekler, özellikle de larvaları aynı zamanda yamyamdırlar. Aşırı çoğalma durumunda birbirlerini yerler.
Uğur böcekleri kışı genelde büyük gruplar halinde bir arada geçirirler.
Pek ilginç olmasa da uğur böceklerinin çiftleşmesi aşağıdaki videodaki gibi olmaktadır. Yumurtaları da yaprakların alt tarafına ya da bunun gibi korunaklı yerlere bırakırlarmış. Bakalım uğur böceği yumurtası bulabilecek miyim.
Bu sabah hava da güzel olduğundan açık havada bir yere gidelim dedik. Helmbachweiher yakınında Kohlbachtal vadisine gittik. Vadi dediysem de oldukça küçük ama ormanla çevrili ve yürüyüşe oldukça uygun. İçinden de küçükçe bir dere akmakta. Eğer bir şey bulamazsam Helmbachweiher'de şansımı deneyecektim.
Vadinin bitki örtüsü benim yaşadığım yerdekinden kısmen farklıydı. Ne de olsa oldukça sulak bir yerdi. Dikenli bitkiler dışında ortak bir şey yoktu sanırım. Bizde bol bulunan ısırganlar bile burada tek tüktü.
Dere kenarında yaptığım kısa gezintide bir iki vadi sakinini yakalamayı başardım.
Misumena Vatia (erkek)
Yaklaşık on dakika bu dalın etrafında bu örümcekle köşe kapmaca oynadım. Fotoğraf makinesini görür görmez dalın arkasında saklanıyordu. Hatta dalı kendi ekseni etrafında dödürdüğümde bile sürekli arkada saklanmayı becerebiliyordu. Sonunda işe yarar bir poz çekebildim ama.
Bu örümceğin erkeği 4 mm kadarken dişisi 10 mm büyüklüğe ulaşır. Fotoğraftaki gibi erkeklerin vücudunun ön tarafı siyahtır. Arka tarafı ise beyaz ya da sarımsı bir renktedir ve iki adet koyu şeride sahiptir. Öndeki ilk iki çift bacaklar siyah ve kahverengidir. Arka çift bacaklar ise vücudun arksıyla aynı ana tona sahiptir. Dişilerde ise bütün vücut parlak sarı, yeşil ya da beyaz renkte olabilir ve vücudun arkasında genellikle kırmızı şeritler bulunur.
Bu örümcekler avlarını çiçeklerin üzerinde yakalarlar ve hızla boyunlarını ısırarak öldürürler. Arılar, kelebekler ve benzer böcekler bu örümceklerin avları arasında yer alır. Yetişkin dişiler renklerini bulundukları ortama göre değiştirme yeteneğine sahiptirler ve bu yeteneklerini avlanırken kullanırlar.
Otiorhynchus ligustici
Dişiler çeşitli otların (yonca, çilek, vb) altında toprağın üzerine bir sürü yumurta bırakır. Yumurtalardan çıkan larvalar kökleri yer ve kışı geçirdikten sonra yazın kozaya girerler. Yetişkin böcekler bir sonraki ilkbahara kadar yerde kalır ve sonra da yaprakları yemeye başlar. Bu nedenle duruma göre zararlı kabul edilirler.
Çalıların arasında avlanırken az daha bir keneye av oluyordum ama neyse saldırıyı zamanında fark ettim.
Taarruza geçmiş bir kene
Daha sonra eve döndük ve fotosafarime bahçede devam ettim.
Bu ot bir süredir radarımdaydı. Turuncusüslü (Anthocharis cardamines) tırtıllarının ana besin kaynaklarından biri olduğu için belki bu bitki üzerinde yumurta, tırtıl ya da koza bulurum diye orman gezintilerimde gördüğüm her sarımsak otunun koordinatlarını kaydediyorum.
Erkek turuncusüslü
Sarımsak otunda tırtıldan başka en çok rastladığım başka bir canlı da ken. Buradaki keneler Türkiye'deki kadar tehlikeli hastalıklar taşımadıklarından ormanda çok daha rahat hareket ediyorum. Genelde her orman gezintisinden sonra bir iki yapışmış kene ayıklarım. Kene yeterince büyükse bu iş için tırnaklarımı kullanırım ama daha küçükse özel kartlardan birini kullanmak daha kolaydır. Keneler bu otun üst yapraklarının altında duruyorlar genelde ve bir canlı yakına gelince kendilerini onun üzerine bırakıyorlar.
Avını bekleyen bir kene
Turuncusüslü yumurtalarını genelde tek tek olarak çiçeklerin altındaki dallara bırakıyorlar. İlk başta beyaz olan bu yumurtalar bir iki gün içinde turuncu renge dönüşüyorlar. Dün en üstteki yaprakların altında bir iki tane turuncu yumurta görmüştüm ama emin olamamıştım. Bugün daha çok sarımsak otuna baktım ve aynı yumurtaları çiçeklerin altındaki dallarda da gördüm.
Dalın ortasında bir yumurta
Bir sonraki hedefim bu kelebeğin tırtıllarını ve kozalarını gözleyebilmek.
Bugün park sezonunun ilk günüydü. Havanın güzel olması ve paskalya tatilinin de başlaması nedeniyle çok kalabalıktı. Yıllık kartlarımız sayesinde beklemeden kuyruğu yararak parka giriş yaptık.
Bu sefer hedefler kaydıraklar ve diğer atraksiyonlar olduğundan keçilere takılmadan yolumuza devam ettik. Geçen hafta boş olan rakun bölmesi bu sefer doluydu.
Rakunlar
Onbeş dakika sonra yırtıcı kuş gösterisi olduğunu okuyunca benim planım belli olmuştu. Bu bilgi çocukların planını değiştirmeye yetmedi tabii ki. Kuş gösterileri günde iki kere yapılıyor. İlk kez öğleden önceki gösteriye gidiyordum. Gösteriyi yapanları ilk kez görüyordum. Kuşlar da yeniydi. Ortama henüz tam alışamadıkları için de kısa bir gösteri oldu.
Baykuş
Baykuşları hep gece avlanan kuşlar bilirdim ama öyle değilmiş. Hatta göz renkleri ne zaman avlandıklarıyla ilgili ipucu veriyormuş. Örneğin bugün gösterideki baykuşlar sarı gözlüydü ve gündüz de avlanıyorlardı. Ayrıca baykuşların gözlerini hareket ettiremediklerini öğrendim. Bu açığı tabii ki kafalarını iki yöne doğru da yarım turdan fazla çevirebilerek kapatabiliyorlar.
Baykuş
Şahin
Şahin
Gri baykuş
Gri baykuşların sahip oldukları iri görünümün çok büyük bir bölümü tüylerden kaynaklanıyor. Şovlarını çift olarak yaparlarken bir kere hafifçe çarpıştılar ve bir anda tüy yağmaya başladı. Neyse ki diğer seyirciler uyanmadan en büyük tüyü kapmayı başardım da bu park ziyaretinden de elim boş dönmedim.
Gösteriden sonra trenle parkta bir tur attık. Geyikler hala ortaya çıkmamıştı ama domuzlar yavrularıyla beraber oldukça hareketliydiler.
Havanın kapalı olmasına rağmen çocuklara söz verdiğimiz gibi bu sabah Wachenheim'daki doğal parka gittik. Hazır gitmişken yıllık kartlarımızı da çıkarttırdık. Böylece üç kere giriş parası verip parka bir yıl boyunca sınırsız girebileceğiz. Kış sezonunun son haftasıydı ve atraksiyonlar henüz açılmadığı için çok az ziyaretçi vardı. Bundan şikayetçi değildim çünkü havanları rahatsız edecek faktörler de daha az olacaktı.
Parka girmemizle sincaplar tarafından karşılanmamız bir oldu. Çok kısa süren bu karşılamadan sonra bir kaç kutu yem alıp keçilerin alanına gittik. Keçilerle işimiz bittikten sonra çocuklar oyun parkına gittiler ve ben de göl kenarında avlanmaya başladım. İlk avım da bir kızılgerdandı.
Kızılgerdan
Bu sırada duyduğum bağrışmalar ilk bilmecemizin konusu. Seslerin geldiği yerle aramda büyük bir ağaçlık vardı ve diğer tarafı görmenin yolunu bir türlü bulamadım. Seslerin geldiği yere vardığımda sadece bir sessizlik ve biraz önce bağrışan hayvanları dnlenirken buldum.
Ben kimim? Cevabı aşağıda.
Sonra parkta bir tur atmaya çıktım. Yırtıcı kuşların olduğu yerde kuş tüyü bulurum diye ümit etmiştim ama sadece karaca tüyleri bulabildim. Kendileri de her zamanki yerlerinde grup halinde otluyorlardı. O bölgede ağaçların gövdelerinin yere yakın kısımları tahtalarla koruma amaçlı çevriliydi, heralde karacalar yemesin diye.
Ağaçları tahtayla korumak ...
Karacalar
Açık hapisten kaçmayı engellemenin yolu
Karacalar kendilerine ayrılmış alanda serbestçe dolaşabiliyorlar. Bu alandan çıkmalarını engelleyen şeyler ormanın kenarındaki kısmi tel örgü ve yukarıda görülen metal ızgara. Karacalar ızgaranın üzerinden yürüyerek geçemiyorlar.
Bunlardan başka bir de yarım bir kuş yumurtası buldum. Bir iki tane de ağaçkakan sesi duydum ama ne bir tanesini bile görebildim ne de sesleri kaydedebildim. Bunun yerine bir sıvacıkuşunun kısa bir filmini çekme şansını buldum. Bu hareketli kuşlar genelikle ağaç kabuklarındaki böceklerle besleniyorlar ve yuvalarını ağaçlardaki ağaçkakan ve başka kuşların yuvalarının girişlerini sıvayarak hazırlıyorlar. Bu yuvaların girişleri böylece diğer kuşlar için çok küçük kaldığından yuvalar da sıvacıkuşuna kalıyor.
Sıvacıkuşu
Sonra da çocuklarla buluşma yerine doğru gittim. Bu sırada aşağıdaki kuşu gördüm. Bu çevrede sık sık görülen bir kuş ama türünü henüz öğrenemedim. Sesi de diğer türlerden kolaylıkla ayırt edilebiliyor fakat aşağıdaki videoda diğer kuşların sesleri daha baskın çıkmış.
sık görülen bir kuş
Evet yukarıdaki videoda duyulan Ümit'in ayak sesleri artık gitme zamanının geldiğini gösteriyordu. Gitmeden önce yukarıdaki bilmecenin cevabını da vereyim.
Kuş sesleri köşemde bugünki konuklarım kızılgerdan ve baştankara. Ötücü kuşlardan olan bu iki türü fırsat bulursam daha sonra da bu sayfalarda ağırlamak isterim.
Florya (Carduelis Chloris), ispinozgillerden ötücü bir kuştur. 14-16 cm büyüklüğünde olup kuvvetli bir gagaya sahiptir. Aşağıda evin önünde çektiğim fotoğrafta da görüldüğü gibi erkek floryanın karın bölgesi sarımsı yeşil, üst tarafı ise daha çok grimsi bir yeşil renge sahip. Dişilerinde ise renkler daha mattır ve sarı tonlar daha azdır.
erkek florya
Aşağıdaki videoda ayrıca floryanın tipik ötüşlerinden birini de duyabilirsiniz.
