Libellula depressa

Bu haftasonu tekrar göle gittim ve bu sefer biraz daha işe yarar fotoğraflar çekebildim. Ufak sayılabilecek bir gölün kıyılarında çeşitli kızböceği türleri yaşamakta. Bu tür gölün en çok güneş alan kıyısında diğer büyük kızböcekleriyle sürekli mücadele içinde yaşıyor. İnsanlardan çok korkmuyorlar. Fotoğraflarda görüldüğü gibi kıyıda dalların üzerinde oturup kendi bölgelerini kolaçan ediyorlar. Bir tehlike ya da av yaklaştığında hemen olaya müdahele ediyorlar. Av bölgesi pazarı o kadar karışık ki sanki avlanmaktan çok it dalaşı yapıyorlardı.

Yukarıdaki fotoğraflarda türün dişi bir örneği görülmektedir. Bu türde erkeklerle dişileri ayırdetmek çok kolay. Erkeklerde gövdenin üstü açık mavi iken dişilerde sarı kahverengi karışımı oluyor. Bu renkler yaşlandıkça değişiyor, örneğin dişiler zamanla zeytin rengi ve sonra da koyu kahverengi oluyor. Erkeklerin rengi ise zamanla canlılığını kaybediyor. 

Coenagrion

Coenagrion ailesinde bulunan kızböceği türleri birbirlerine çok benzediğinden ve yukarıdaki fotoğrafların açıları bu farkları ortaya koyamadığından şimdilik bu türün ne olduğu konusunda bir yorum yapamayacağım. İkinci fotoğrafta avını yakalamış olan bir kızböceği görülmekte. Aşağıdaki videoda ise bu kızböceğini avını yerken seyredebilirsiniz.

Pyrrhosoma nymphula

erkek kızböceği

erkek kızböceğinin yandan görünüşü

35-45 milimetre büyüklüğünde olan bu kızböceğinin bacakları siyah. Bu şekilde benzer bir tür ve   kırmızı bacaklı olan Ceriabrion tenellum'dan kolaylıkla ayırdedilebildim. Tenellumların bacakları kırmızı oluyormuş. Hem erkek hem de dişilerde gövdede siyah lekeler var. Erkeklerde bu lekeler gövdenin arka tarafında sınırlanmış olarak görülüyor. Nisan'dan Ağustos'a kadar uçarlarmış ama çoğunlukla otların arasında saklandığından diğer türler kadar sık görülmüyorlar. Yine de bir iki ay daha şansımı deneyeceğim. 

Shargacucullia scrophulariae

Tırtılın sağ altında değiştirilmiş eski deri parçası görülmekte

Bir iki haftadır ormanda sık sık karşılaştığım oldukça güzel bir tırtıl. Tabii ki kelebekler aleminde normal olduğu gibi bu tırtıldan da tırtılına hiç benzemeyen çirkince bir kelebek çıkacak. Bu tırtılı bulmanın kolay yolu fotoğraflarda kısmen gözüken tomurcuklu bitkileri bulmak. Renkleri sayesinde avcılardan çekinmeyen bu tırtıl gündüz de saklanma ihtiyacı duymuyor ve bu şekilde çok kolay görülüyor. 

Tırtıllar Haziran ortasından Ağustos ortasına kadar görülebilmekte ve sonbaharda da toprakta kozaya girmekte. Koza içinde bir iki yıl geçirebilirlermiş. Bakalım kozalarını da bulabilecek miyim?

İkinci fotoğrafta tırtılın yanında sanırım eski derisi bulunmakta. Demek ki deri değiştirirken bile saklanma ihtiyacı duymuyorlar. Aşağıdaki videoda ise tırtılı attığı eski derisini yerken görebilirsiniz. Oldukça rüzgarlı bir hava olduğundan otu sabit tutmayı beceremedim.

Halkacık (Aphantopus hyperantus)

Haftasonu orman melikelerinin takıldığı orman kenarındaki çimenliğe gittiğimde yukarıdaki misafirle karşılaştım. Kanatların üstü çayır esmerine benzese de kanat altlarının rengi ve göz şeklindeki lekelerin konumu bunun farklı bir tür olduğu hissini uyandırdı ve internette yaptığım aramalar sonunda ne olduğunu bulabildim.

35-42 mm büyüklüğünde olan bu kelebeğin kanatlarının üstü ve altı kahverengi oluyor ve çevresi sarımsı siyah noktalar bulunduruyorlar. Bu noktalar kanatların üst tarafında olmayabilirmiş. Genelde çayır esmerleriyle beraber uçuyorlar. Bu gözlemi haftasonu yapabildim. Uzun süre bu kelebeğin çayır esmeri türünden olduğunu düşünmeme yol açan bir davranıştı. Heralde biri erkek diğeri dişi diye düşündüm ama yanılmışım. Tek nesil halinde Haziran ortasından Ağustos sonuna kadar görülebilirlermiş. Demek gözlemlere devam etmek için hala biraz zamanım var. 

Turuncu süslü kozası

Sarımsak otu dalında bir koza

Sonunda turuncu süslü kelebeğinin hayatındaki her devreyi doğal ortamda görmüş oldum. Bu ilkbahar boyunca o kadar turuncu süslü tırtılı tespit ettim ama bugüne kadar gördüğüm ilk koza bu. 

Turuncu süslü tırtılı besin kaynağı olarak yaşadığı bitkilerin dallarında genelde yere yakın bir yerde koza yapar. Kozalar başlangıçta çoğunlukla yeşildir ve kısa süre içinde kahverengine dönüşür. Fotoğrafta da görüldüğü gibi koza dala ağlarla tutturulmuş. Bunu nasıl yaptığını görmek isterdim.  

Turuncu süslü tırtılı yemek yerken

Evde tırtıl beslemeyi bıraktığımdan beri gözlemlerimi doğal ortamlarda yapmaya başladım. Turuncu süslü tırtılları da bu konuda çok yardımcı oluyorlar. Yaşadıkları bitkilerden ayrılmadıkları ve bu bitkiler de nispeten kolay fark edilebildiklerinden kayıt tutmak kolay oluyor. Yukarıdaki video listemde şu sıralar en üst sıralarda bulunan bir deneğe ait. Haftasonu acaba koza yaptı mı ya da en azından hala yaşıyor mu diye kontrole gittiğimde öğlen yemeğine yetişmiş oldum. Yaprağı hızla traşlaması oldukça etkileyiciydi.

Orman Melikesi (Melanargia Galathea)

Erkek kelebek

Yonca çiçeği üzerinde dişi kelebek

Kanatların üstten görünüşü

37-52 milimetre büyüklüğünde olan bu kelebeğin kanatlarının üst yüzeyi siyah veya kahverengi ve beyaz alanlardan oluşan bir desene sahiptir. Kelebeğin Almanca adı bu desenin satranç tahtasına benzemesinden gelir. Kanatların alt tarafı ise çoğunlukla beyaz açık kahverengi arası renklerde olup gri lekeler bulundurur.

Yukarıdaki fotoğrafları yakınlardaki küçük bir çimenlikte çektim. Burada belli tür çimenler ve yoncalar çokça bulunmakta. Bu kelebekleri özellikle pembe yonca çiçekleri üzerinde görüyorum. Korktuklarında da yolun kenarındaki çalılara konup bekliyorlar.

Kelebekler tek nesil halinde Haziran sonundan Ağustos'a kadar uçarlar. Burada belki de bu sene havaların sıcak olmasından dolayı Haziran başından beri ortalıktalar. Eylül ayından itibaren bir sonraki Haziran'a kadar tırtıllara rastlamak mümkündür. 

Dişi kelebek uçarken hedef gözetmeden yumurtaları aşağı doğru bırakır. Tırtıllar çeşitli çimen türleriyle beslendiklerinden bu alışılmadık yöntem sorun olmaz. Yumurtalar diğer türlerin yumurtalarından daha büyüktür çünkü tırtıllar besin bulamadan kışı geçirmek zorunda kalacaklardır. Gece aktif olan tırtıllar gelişimleri süresince beslendikleri bitki çeşitlerini değiştirirler. 

Agapanthia villosoviridescens

Isırgan yaprağı üzerinde dinlenirken

10-23 mm büyüklüğe ulaşan bu böceklerin larvaları ısırgan, devedikeni gibi bitkilerin gövdelerinde yaşar ve gelişimlerini tamamlar. Kışı buralarda geçirdikten sonra ilkbaharda kozalara girerler ve Mayıs'ta da kozadan çıkarlar. 

Siona Lineata

Beyaz yonca çiçeğine konmuş güve

Gündüz uçan bu güve yaklaşık 35-45 mm büyüklüğe erişir. Bu özellikler bu güvenin beyaz kelebeklerle karıştırılmasına yol açabilir ama arada tabii ki başka farklar vardır. Bu güvenin antenleri sicim gibi düzken kelebeklerde antenlerin uçları küçük bir koni şekindedir. Uçuş davranışları da beyaz kelebeklerinkinden farklıdır. Genelde dinlenmek için alçak bitkilere konarlar ve korkutulduklarında sadece birkaç metre uçup yeniden konarlar.

Bu güveler bir nesil halinde Mayıs'tan Temmuz'a kadar uçarlar. Kışı da tırtıl halinde geçirirler.

Scopula immutata

Almanca adını sanırım kanatların üzerindeki dört küçük noktadan alıyor. Yukarıdaki fotoğrafta bunların üç tanesi oldukça belirgin bir şekilde görülmekte. İngilizce adı ise heralde turuncu kahverengi dalgalı desenden geliyor.

22-35 mm arasında olan bu güve genelde iki nesil halinde uçar. Birinci nesil Mayıs ortasından Temmuz'a kadar, ikinci nesil de Temmuz'dan Eylül'e kadar görülebilir. Daha soğuk yerlerde tek nesil olarak Haziran ortasından Ağustos'a kadar uçarlar. Çok ender olarak da kısa süreli uçan (Ağustos sonundan Eylül ortasına kadar) bir ikinci nesil oluşabilir.  

Kışı tırtıl olarak geçirip ilkbaharda koza yaparlar.

Ematurga Atomaria

Erkek güve

22-34 mm büyüklüğünde olan bu güve türünde erkekler ve dişiler arasında büyük farklar görülür. Erkek güvelerin kanatlarının üst tarafı yukarıdaki fotoğraftaki gibi aşıboyası rengine sahipken dişilerde beyaz olur. Ayrıca erkeklerde antenler taraksı bir şekilde olurken dişilerde ip gibi düzdür. 

Birincisi Nisan ortasından Haziran'a, ikincisi de Haziran'dan Eylül'e kadar olmak üzere iki nesil halinde uçarlar. Yüksek bölgelerde ya da soğuk geçen yıllarda sadece tek nesil uçar.

Kozalarını toprakta yaparlar ve kışı da koza içinde geçirirler.

Bu tür en iyi sabahları ya da akşama doğru gözlenebilir 

Karınca kolonileri

Çocuklarla ormanda gezerken tabii ki bir sürü karınca görüyorduk ama geçen gün Serkan daha büyük bir keşifte bulundu. Patikanın alt tarafında kalan bir yerde çukurumsu bir bölgeyi incelemeye indiğimizde bu çukurun sürekli hareket halinde olduğunu gördük. Karıncalar çukurun içine sürekli bir şeyler taşıyorlardı. Aşağıdaki fotoğrafta bu çukurlardan birini güvenli bir mesafeden görebilirsiniz. Videoyu ise biraz cesaret gösterip daha yakından çektim.